ประวัติคณะวนศาสตร์

ประวัติคณะวนศาสตร์

คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้วิวัฒนาการมาจากโรงเรียนป่าไม้ของกรมป่าไม้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดสอนเป็นครั้งแรกที่จังหวัดแพร่เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2479 ในระยะแรก “โรงเรียนป่าไม้ จังหวัดแพร่” มีหลักสูตรการศึกษา 2 ปี มีนักศึกษาในปีแรกรวม 25 คน เป็นข้าราชการกรมป่าไม้ที่ผ่านการสอบคัดเลือก 17 คน และสอบคัดเลือกจากบุคคลภายนอกที่สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมปีที่ 8 อีกจำนวน 8 คน ผู้ที่เรียนตามหลักสูตรจะได้รับประกาศนียบัตรการป่าไม้


การสอนตามหลักสูตร 2 ปี ได้ดำเนินการมาจนถึง พ.ศ. 2482 หลังจากนั้นได้รับนักศึกษาเฉพาะจากผู้สำเร็จชั้นมัธยมปีที่ 8 ที่ผ่านการสอบแข่งขันเข้าศึกษาปีละ 25 คน และได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนป่าไม้เป็น “โรงเรียนวนศาสตร์” ในระยะนี้ได้มีการเปลี่ยนหลักสูตรจาก 2 ปี เป็น 3 ปี และผู้ที่สำเร็จการศึกษาจะได้รับอนุปริญญาวนศาสตร์ แต่จะรับเฉพาะผู้ที่สำเร็จจากโรงเรียนเตรียมวิทยาลัยเกษตรศาสตร์แม่โจ้เท่านั้น และได้ดำเนินการติดต่อกันมาจนถึง พ.ศ. 2490 จึงได้เปิดรับนิสิตจากผู้สำเร็จการศึกษาระดับเตรียมอุดมศึกษาโดยทั่วไป ในระยะนี้ได้มีการเปลี่ยนชื่อโรงเรียนวนศาสตร์เป็น “วิทยาลัยวนศาสตร์”    

พ.ศ. 2486 มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ขึ้น วิทยาลัยวนศาสตร์จึงได้เปลี่ยนฐานะเป็น “คณะวนศาสตร์” และอยู่ในสังกัดมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จนถึงปัจจุบัน
พ.ศ. 2487 เปิดสอนตามหลักสูตรปริญญาตรี 5 ปี ขึ้นเป็นครั้งแรก และได้ทำการสอนมาได้เพียง 3 ปี จนถึงปี

พ.ศ. 2489 ก็จำเป็นต้องระงับการสอนตามหลักสูตรปริญญาตรีไว้ชั่วคราวเนื่องจากขาดแคลนอาจารย์และอุปกรณ์ คงเปิดสอนแต่เฉพาะหลักสูตรอนุปริญญา 3 ปี

พ.ศ. 2499 คณะวนศาสตร์ได้ย้ายจากจังหวัดแพร่มาอยู่ในบริเวณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน และได้ฟื้นฟูการสอนตามหลักสูตรปริญญาตรี 5 ปี ขึ้นมาใหม่
พ.ศ. 2507 ปรับปรุงหลักสูตรปริญญาตรีจาก 5 ปี มาเป็นหลักสูตร 4 ปี มีสาขาวิชาเอก 3 สาขา คือ สาขาวิชาวนศาสตร์ทั่วไป สาขาวิชาอนุรักษวิทยา และสาขาวิชาวนผลิตภัณฑ์

พ.ศ. 2510 เปิดสอนระดับบัณฑิตศึกษา หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วนศาสตร์)

พ.ศ. 2516 ปรับปรุงหลักสูตรปริญญาตรีแบ่งออกเป็น 2 สาขาวิชา คือ สาขาวิชาการจัดการทรัพยากรป่าไม้ และสาขาวิชาวนผลิตภัณฑ์

พ.ศ. 2520 ปรับปรุงหลักสูตรปริญญาตรีแบ่งออกเป็น 3 สาขาวิชา คือ สาขาวิชาการจัดการทรัพยากรป่าไม้ สาขาวิชาวนผลิตภัณฑ์ และสาขาชีววิทยาป่าไม้


    
พ.ศ.2529 ปรับปรุงหลักสูตรปริญญาตรีแบ่งออกเป็น 3 สาขาวิชา คือ สาขาวิชาทรัพยากรป่าไม้ สาขาวิชาวนผลิตภัณฑ์ และสาขาวิชาวนศาสตร์ชุมชน
พ.ศ. 2532 เริ่มโครงการส่งเสริมโอกาสศึกษาสำหรับนักเรียนจบชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียน
มัธยมศึกษาในท้องถิ่น (โควตาพิเศษ) โดยวิธีรับตรง
พ.ศ. 2535 เปิดสอนระดับปริญญาเอก หลักสูตรวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต (วนศาสตร์)

พ.ศ. 2540 ปรับปรุงหลักสูตรปริญญาตรีแบ่งออกเป็น ปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต (วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางไม้) และวิทยาศาสตรบัณฑิต (วนศาสตร์)

พ.ศ. 2542 เปิดสอนหลักสูตรปริญญาตรีคู่ขนานสองปริญญา คือ ปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต (วนศาสตร์) สาขาวนศาสตร์ชุมชน คู่ขนานกับ หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิตสาขาสังคมวิทยาและมนุษยวิทยา ใช้เวลาศึกษา 5 ปี

พ.ศ. 2540 เปิดสอนหลักสูตรปริญญาโทภาคพิเศษ สาขาการบริหารทรัพยากรป่าไม้

พ.ศ. 2543 เปิดสอนหลักสูตรปริญญาตรีปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต (เทคโนโลยีเยื่อและกระดาษ)

พ.ศ. 2545 เปิดสอนหลักสูตรนานาชาติสาขาวิชาวนศาสตร์เขตร้อน (Tropical Forestry) ทั้งในระดับปริญญาโทและปริญญาเอก

พ.ศ. 2551 ปรับปรุงหลักสูตรปริญญาตรีแบ่งออกเป็น ปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต (วนศาสตร์) ปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต (วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางไม้) ปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต (เทคโนโลยีเยื่อและกระดาษ) และปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต (วนศาสตร์) สาขาวนศาสตร์ชุมชนคู่ขนานกับหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิตสาขาสังคมวิทยาและมนุษยวิทยา


หลักสูตรและการเรียนการสอนในปัจจุบัน แบ่งได้เป็น

ระดับปริญญาตรี

1. หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วนศาสตร์) มี 8 สาขาวิชา
การจัดการลุ่มน้ำและสิ่งแวดล้อม
วิทยาศาสตร์ชีวภาพป่าไม้
วิศวกรรมป่าไม้
วนวัฒนวิทยา
วนศาสตร์ชุมชน
อุทยาน นันทนาการ และการท่องเที่ยว
วิทยาศาสตร์สัตว์ป่าและทุ่งหญ้า
2. วิทยาศาสตรบัณฑิต (วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางไม้)

3. วิทยาศาสตรบัณฑิต (เทคโนโลยีเยื่อและกระดาษ)

4. โครงการหลักสูตรสองปริญญาคู่ขนาน วท.บ. (วนศาสตร์) กับ ศศ.บ.(สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา) 

ระดับปริญญาโท

1. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วนผลิตภัณฑ์)

2. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (การจัดการทรัพยากรป่าไม้)

3. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วิทยาศาสตร์ชีวภาพป่าไม้)

4. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (เทคโนโลยีวนวัฒน์)

5. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (การจัดการลุ่มน้ำและสิ่งแวดล้อม)

6. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (อุทยาน นันทนาการ และการท่องเที่ยว)

7. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วนศาสตร์ชุมชน)

8. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วิศวกรรมป่าไม้)

9. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (วนศาสตร์เขตร้อน) หลักสูตรนานาชาติ

10. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารทรัพยากรป่าไม้และสิ่งแวดล้อม) ภาคพิเศษ

ระดับปริญญาเอก

หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (วนศาสตร์) โดยเลือกเรียนในกลุ่มวิชาต่อไปนี้

นิเวศวิทยาป่าไม้
การจัดการป่าไม้
วนวัฒนวิทยา
การจัดการลุ่มน้ำและสิ่งแวดล้อม
วนศาสตร์เขตร้อน (หลักสูตรนานาชาติ)
ปัจจุบัน คณะวนศาสตร์ประกอบด้วยภาควิชาต่างๆ 6 ภาควิชา คือ ภาควิชาการจัดการป่าไม้ ภาควิชาชีววิทยาป่าไม้ ภาควิชาวนผลิตภัณฑ์ ภาควิชาวนวัฒนวิทยา ภาควิชาวิศวกรรมป่าไม้ และภาควิชาอนุรักษวิทยา

สนใจอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับ การศึกษาวิชาวนศาสตร์ในประเทศไทย เขียนโดย ศาสตราจารย์ ดร.นิวัติ เรืองพานิช